ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

Ο όρος αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (ΑΕΕ) σημαίνει δυσλειτουργία του Kεντρικού νευρικού συστήματος, που οφείλεται σε διαταραχή της αιμάτωσης του εγκεφάλου εκδηλώσεις των εγκεφαλικών επεισοδίων είναι ποικίλες ανάλογα με το αγγείο που υποαρδεύεται, με συνηθέστερες τη διαταραχή της αισθητικότητας ή της κινητικότητας στο ένα ημιμόριο του σώματος (δεξί ή αριστερό),τις διαταραχές όρασης, βάδισης, ισορροπίας αλλά και του λόγου( αδυναμία εκφοράς ή αντίληψης του λόγου). Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια συνιστούν ιδιαίτερα συχνό πρόβλημα, καθώς αποτελούν την τρίτη σε συχνότητα αιτία θανάτου στο δυτικό κόσμο μετά τις καρδιακές νόσους και τα νεοπλάσματα, ενώ είναι και μία από τις συχνότερες αιτίες αναπηρίας. Κατά συνέπεια, η πρόληψη είναι εξαιρετικής σημασίας.

ΠΡΟΛΗΨΗ

Οι παράγοντες κινδύνου για τα εγκεφαλικά επεισόδια διακρίνονται σε τροποποιήσιμους και μη τροποποιήσιμους. Η ηλικία άνω των 60, το ανδρικό φύλο, το θετικό οικογενειακό ιστορικό για εγκεφαλικά επεισόδια και η γενετική προδιάθεση αυξάνουν τον κίνδυνο νόσησης αλλά δεν υπόκεινται σε καμία ιατρική παρέμβαση. Ας επικεντρωθούμε λοιπόν στους παράγοντες εκείνους που μπορούμε εμείς να ρυθμίσουμε. Η αρτηριακή υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η αυξημένη χοληστερίνη, το κάπνισμα, η παχυσαρκία και το αλκοόλ είναι οι κύριοι παράγοντες που βλάπτουν τα αγγεία και οδηγούν σε εγκεφαλικά επεισόδια.Το ετήσιο check-up πρέπει να περιλαμβάνει τα κάτωθι:

  • BIOXHMIKEΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ: γενική αίματος, σάκχαρο νηστείας, γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (ΗbA1c), θυρεοειδικές ορμόνες, ολική χοληστερόλη, HDL, LDL, τριγλυκερίδια, βιταμίνη Β12, φυλλικό οξύ, ομοκυστεΐνη. Σε περίπτωση οικογενειακού ιστορικού ΑΕΕ σε νεαρή ηλικία, ο βιοχημικός έλεγχος πρέπει να συμπληρώνεται άπαξ με έλεγχο αιμορροφιλίας και ανοσολογικές εξετάσεις όπως ΑΝΑ και anti-dsDNA.
  • AΠEIKONIΣΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ: Ο ετήσιος έλεγχος πρέπει να περιλαμβάνει υπερηχογράφημα καρωτίδων και σπονδυλικών αρτηριών. Επίσης, συνιστάται, αλλά χωρίς να είναι υποχρεωτικό, μία απεικόνιση αναφοράς του εγκεφάλου, όπως αξονική η μαγνητική τομογραφία.
  • ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ: Κάθε χρόνο πρέπει να γίνεται ηλεκτροκαρδιογράφημα και αν υπάρχουν ενδείξεις ο έλεγχος πρέπει να συμπληρώνεται με υπερηχογράφημα  καρδιάς. Ο καρδιολόγος θα αποφανθεί αν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος (π.χ. stressecho). Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας που λαμβάνουν αντισυλληπτικά. Έχει αποδειχθεί ότι ο συνδυασμός αντισυλληπτικών και καπνίσματος αυξάνει κατά πολύ τον κίνδυνο εγκεφαλικών επεισοδίων. Κατά συνέπεια η ανάγκη διακοπής του καπνίσματος στις περιπτώσεις αυτές είναι επιτακτική.

Η μεσογειακή διατροφή εξασφαλίζει καλή υγεία και είναι σημαντική στην πρόληψη των ΑΕΕ. Επίσης, θα πρέπει να τονίσουμε ιδιαίτερα τη σημασία της καθημερινής αερόβιας άσκησης, η οποία έχει ψυχική υγεία. Ένας καθημερινός περίπατος 20 λεπτών με γρήγορο βήμα είναι ότι πιο απλό και πολύτιμο μπορούμε να προσφέρουμε στον εαυτό μας και επιπλέον συμβάλλει στην ψυχική υγεία.

ΠΡΩΙΜΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Ένα σύνηθες πρόβλημα που αφορά στα ΑΕΕ είναι η καθυστερημένη διάγνωση. Ο ασθενής πρέπει να αναζητήσει άμεσα ιατρική βοήθεια εάν εκδηλώσει ένα από τα παρακάτω συμπτώματα, τα οποία αποτελούν τις συνηθέστερες εκδηλώσεις των ΑΕΕ :παράλυση χεριού-ποδιού (συνηθέστερα στην ίδια πλευρά του σώματος, διαταραχή στο λόγο, διαταραχή στην όραση (πχ σκότωμα), διαταραχή στην αισθητικότητα, διαταραχή στην ισορροπία.  Η έγκαιρη διάγνωση εξασφαλίζει την αποτελεσματική θεραπεία.

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Εάν παρά την πρόληψη ένας ασθενής υποστεί ΑΕΕ, τότε μετά την οξεία φάση (10 ημέρες περίπου), καθοριστικό ρόλο παίζει η αποκατάσταση για την ανάκτηση της λειτουργικότητας. Η αποκατάσταση περιλαμβάνει κυρίως φυσικοθεραπεία, κινησιοθεραπεία, λογοθεραπεία ανάλογα με τα κέντρα του εγκεφάλου που έχουν υποστεί βλάβη και γίνεται από εξειδικευμένους επιστήμονες, όπως είναι οι φυσίατροι, οι φυσικοθεραπευτές και οι λογοπεδικοί.


Τραβασάρου Μαρία, Νευρολόγος

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ - ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ